GTLC 166 km: een mentale uitdaging

Gepubliceerd op 21-08-2023.

Is het lopen van een ultramarathon van 100 mijl vooral een fysieke of mentale uitdaging? Natuurlijk moet je fysiek in staat zijn om een afstand van 100 mijl te lopen. Des te fitter je bent, des te groter de kans dat je de finish haalt. Daar is iedereen het over eens. Echter zie ik fysieke fitheid vooral als een randvoorwaarde om aan de start te mogen verschijnen, want met slechts een fit lichaam red je het op dit soort afstanden niet. Het is je mentale weerbaarheid die ervoor zorgt dat je de finishlijn haalt en die bepaalt hoe je die haalt. Want een paar dingen zijn zeker; vroeg of laat krijg je het zwaar en gaat het pijn doen. Het is aan jou om daar goed doorheen te navigeren en precies dát maakt zulke afstanden interessant.

Daarnaast zijn fysieke problemen makkelijker op te lossen dan mentale problemen. Zaken als tempo, kleding, eten, drinken en rusten zijn allemaal variabelen waarmee je kunt spelen en die direct impact hebben op je fysieke gesteldheid. Plus, je lichaam geeft altijd signalen af als het iets nodig heeft. Denk aan koud, warm of vermoeid zijn of het hebben van honger of pijntjes. In tegenstelling tot je fysieke staat is het onderhouden van je mentale staat een stuk minder voor de hand liggend. Om tijdens een race je mentale staat te peilen moet je je gedachten veel bewuster waarnemen. En om het te beïnvloeden moet je vele malen creatiever zijn. Ondanks dat ervaring uit voorgaande races helpt, pakt dit spel zich in elke race weer anders uit. Zo ook bij deze tweede en succesvolle poging op de 100 mijl afstand. Ik neem jullie mee naar de 166 kilometer lange Grand Trail des Lacs et Châteaux.

Een onrustige eerste helft

Samen met zo’n 90 andere deelnemers start ik om 04:00 uur ‘s nachts aan dit Belgisch avontuur. Gedurende de eerste uren van de race kom ik goed op gang. Het is een afwisselende route met onder andere rotsachtige paden die langs riviertjes lopen, bospaden met boomwortels en modderige paadjes die tussen weilanden door lopen.

Ik krijg een eerste domper als ik rond 10:00 uur het checkpoint in Malmedy uitloop en vanwege een te volle maag niet kan rennen. Al wandelend word ik een aantal keer ingehaald en dat begint te knagen. Als alternatief zet ik een straffe wandelpas in en haal ik tot mijn verbazing na een tijdje de meeste lopers weer in. Iets met een schildpad en een haas. Een les die ik voor de rest van de race in mijn achterhoofd hou.

In de tijd dat het eten daalde, steeg het kwik. Het is zweten geblazen als ik het tempo op de vals platte paden hoog probeer te houden. Door de warmte verlies ik mijn aandacht en staar ik urenlang en zonder veel na te denken naar het pad voor me. Door onoplettendheid plaats ik mijn carbonnen stok tussen twee boomwortels in en breek ik het onderste deel in twee stukken. Zuur. Al lopend probeer ik met medische tape en een houten tak nog wat van deze stok te maken en dat lukt.

Alsof ik nog niet nat genoeg ben van het zweten begint het te regenen. Een volledig doorweekt pak zie ik niet zitten, dus trek ik toch maar een regenjas aan. Al snel is de buitenkant bedekt met regenwater en de binnenkant met zweet. Het is niet optimaal, maar het lijkt voor nu de beste keuze.

Lang verhaal kort, als een natgeregende Piet Piraat met een houten prothese loop ik na 83 kilometer het checkpoint in Vielsalm binnen.

Inzinking

In tegenstelling tot vorige checkpoints waar ik met plezier bij praatte met mijn moeder en stiefvader, wil ik nu niets anders dan stil zijn. Ik ben geïrriteerd en kan weinig hebben. Terwijl ik op een bankje zit beland ik langzaam in een soort bad trip. Met koud zweet en een koude rilling in mijn lichaam slaan de irrationele gedachten op hol;

‘Ik kan echt niet meer en ik ben pas halverwege. Ik ga dit nooit halen. Vanaf de keukentafel ziet zo’n 100 mijl race er leuk uit, maar ik ben hier blijkbaar niet voor gemaakt. Waarom wil ik dit eigenlijk?’.

Een dergelijk riedeltje ratelt nog een tijdje door. Ik zit er als een zak aardappelen bij. Ik heb geen eetlust, geen zin om te praten, geen zin om überhaupt te bewegen. Helemaal niks. Ik wil hier zitten, mijn ogen sluiten en stil zijn. Dat doe ik ongeveer een uur lang waarna ik weer bij kom en begin te eten. Als ik naar buiten kijk zie ik dat de regen plaats heeft gemaakt voor de zon. Ik zucht diep. ‘Ik ben er wel weer klaar voor’, denk ik ineens. Van het ene op het andere moment klikte het in de hersenpan. Ik ben weer tot rust gekomen. De bad trip is grotendeels voorbij. Nu ik dat besef wordt het hoog tijd om mezelf op te lappen voor het volgende stuk. In totaal bracht ik ruim 1 uur en 15 minuten door bij dit checkpoint.

Een tweede helft vol innerlijke rust

Ik kom rustig weer op gang, heb geen haast en probeer de juiste modus te vinden. Ondertussen reflecteer ik. Wat ging er mis? Er was fysiek niet veel mis met me. Hoe heb ik er dan zó doorheen kunnen zitten? Het antwoord volgt snel. Ik heb de laatste uren totaal niet genoten. Niet van de race, de omgeving, het feit dat ik hier met familie ben. Niets. In plaats daarvan staarde ik naar de grond voor me en dacht ik;

‘Shit, wat is het warm zeg.'
‘Ik ga niet snel genoeg.'
‘Klote stok.’
‘Wat een schijt regen.’

Want al loste ik de problemen omtrent warmte, volle maag, regen en de gebroken stok op, ze drukten de moraal telkens wat verder omlaag. Terugblikkend was het dus een hele onrustige eerste helft die eindigde met een inzinking bij het checkpoint. Het is zaak om weer te genieten tijdens deze zomerse namiddag in de Ardennen. Dat lukt. Ik begin te genieten van het landschap, de laagstaande zon, de stilte en alle kleine dingen die ik onderweg zie. In deze staat van innerlijke rust besef ik dat ik de finish kan halen. Ja, ik heb nog een lange weg te gaan. Maar ik zit met 90 kilometer op de teller ver genoeg in de race dat het grote onbekende er vanaf is.

De resterende +/- 15 uur zijn schitterend. Zo moedigt een groep vrienden me bij de volgende twee checkpoints aan. Ze maken van elk checkpoint het gezelligste kroegje in het dorp. Bewapend met bier lenen ze een nieuw setje stokken aan me uit en serveren ze me een heerlijke kippenpoot van de barbecue. Ook ontmoet ik vanaf een kilometer of 100 twee andere Nederlanders: Jasper en David. Samen lopen we van de schemering de nacht in. Het is goed gezelschap en de tijd vliegt dan ook voorbij. Helaas lost David halverwege de nacht omdat hij meer rust wil pakken. Jasper en ik blijven bij elkaar en weten de nacht prima door te komen. Omdat ik zo’n nacht altijd dermate magisch en spannend vind, heb ik ook deze race geen last van slaap. We lopen we door pikdonkere en uitgestorven bossen, dorpjes waar het nachtleven nog in gang is en we worden getrakteerd op leuke passages zoals oude smalle tunneltjes. Rond zonsopkomst lopen we het laatste checkpoint binnen; een omgetoverde disco in Malmedy waar de koffie heet is en de pizza koud. Zonder sarcasme, die koude pizza was heerlijk.

In de ochtendzon van 9:30 uur lopen we onderaan de skipiste van Ovifat en zijn we een klein klimmetje verwijderd van de finish. Omdat Jasper zijn benen - in tegenstelling tot de mijne - fris genoeg zijn voor een eindsprint, loop ik dit laatste klimmetje in mijn eentje. Het zijn bijzondere meters die ik onder luid gejuich van vrienden en familie afleg. Na een aantal jaren gedroomd te hebben over de 100 mijl afstand is het dan eindelijk gelukt. 166 Kilometer, 6900 hoogtemeters en 29:30 uur later mag ik mezelf finisher van deze koningsafstand noemen. Een race die voor mij mentaal zwaarder was dan fysiek.

Als ik op zondagavond met een bak koffie in mijn hand over een lege Belgische snelweg huiswaarts rij, draai ik Belgische house classics om wakker te blijven. The First Rebirth van Jones & Stephenson komt voorbij, gemixt met vocals van C’hantal’s The Realm. Na een epische opbouw klinkt haar krachtige stem;

‘Something for your mind, your body, and your soul’.

Zonder daar al te filosofisch over te doen sloeg dit zinnetje aan omdat de Grand Trail des Lacs et Châteaux precies dat was. Met een verrijkte ziel trap ik het gaspedaal nog maar eens in.